De afspraak was vroeg in de ochtend. Onze cliënt kenden we al langer. Een doortastend ondernemer, inmiddels wat ouder. Hij was er de afgelopen jaren in geslaagd om iets meer afstand te nemen van zijn bedrijf. In de ruim veertig jaar daarvoor had hij zijn constructiebedrijf met veel energie en toewijding opgebouwd tot een gezonde onderneming.
De laatste stap in dat proces was het aanstellen van een algemeen directeur. Iemand die hij al eerder had binnengehaald als rechterhand. Professioneel, bij de tijd en commercieel sterk. “Een goeie vent,” zoals hij het zelf zei. In zijn ogen de ideale opvolger.
Maar nu, enkele jaren later, was daar weinig van over.
“Het voelt gewoon niet goed,” zei hij.
En na een korte stilte: “Alsof ik ben besodemieterd.”
Wat was er aan de hand?
Op het eerste gezicht leek het een technisch vraagstuk. Het ging over de manier waarop de algemeen directeur zijn beloning liet uitkeren. Termen als “management fee” en “eigen BV” vielen al snel. Op zichzelf niet ongebruikelijk. In veel organisaties gebeurt dit.
Wij werden gevraagd om mee te kijken. Niet alleen naar wat juridisch klopt, maar vooral naar wat hier nu écht speelde. Want in dit soort situaties lijkt het te gaan over contracten, bepalingen en regels. Terwijl de kern meestal ergens anders zit.
Wat bleek: de algemeen directeur had ervoor gekozen om een deel van zijn beloning via zijn eigen BV te laten lopen. Niet expliciet afgestemd. Niet gezamenlijk besloten. Maar als een stap die voor hem logisch voelde.
Efficiënt. Fiscaal interessant. Ondernemend, zou je kunnen zeggen.
Alleen, zo werd het niet ervaren door de eigenaar.
Waar de aangestelde directeur dacht dat hij slim handelde, voelde de eigenaar iets anders ontstaan. Afstand. Geen gezamenlijkheid, maar een eigen koers. En misschien nog wel het meest, geen openheid.
Vanuit Beks Advocaten hebben we de afspraken erbij gepakt en de feitelijke gang van zaken gereconstrueerd. Niet alleen: wat staat er op papier? Maar ook: wat mochten partijen redelijkerwijs van elkaar verwachten? Tegelijkertijd hebben we, samen met een fiscalist, gekeken naar de gekozen constructie en de gevolgen daarvan. Juist op dat juridische en fiscale snijvlak ontstaat vaak frictie.
De conclusie werd gaandeweg duidelijker.
Dit ging niet over een slimme structuur. Dit ging over een eenzijdige keuze binnen een vertrouwensrelatie.
Namens de eigenaar zijn we daarna het gesprek aangegaan met de algemeen directeur. Niet om direct te escaleren, maar om te verkennen: is dit nog te herstellen? Is er erkenning? Is er nog een basis om samen verder te gaan?
Die ruimte bleek er uiteindelijk niet meer te zijn. Vooral niet voor de eigenaar. Zijn vertrouwen bleek te ernstig geschaad.
En dan komt er een moment waarop je moet schakelen. Waarop wij de eigenaar begeleiden in een besluit dat misschien niet genomen had hoeven worden, maar dat wel noodzakelijk werd.
Ontslag op staande voet!
Dat is geen knop die je licht indrukt. De lat ligt hoog en de gevolgen zijn groot. Juist daarom hebben we dit zorgvuldig opgebouwd. Het dossier sluitend gemaakt, de onderbouwing scherp neergezet en helder gemaakt waar het hier werkelijk om draaide: niet de constructie op zich, maar de manier waarop deze tot stand was gekomen en wat dat deed met het vertrouwen.
Toen de zaak juridisch werd getoetst, zie je hoe het recht werkt. Minder technisch dan je zou verwachten.
De rechter keek naar het geheel. Naar de rol van de algemeen directeur. Naar de afwijking van afspraken. En vooral naar de vertrouwensbreuk die daardoor was ontstaan.
Dat maakte het handelen ernstig verwijtbaar. Het ontslag op staande voet bleef in stand.
Toen de rust enigszins was teruggekeerd, kwam de vraag die bijna altijd volgt:
“Had dit voorkomen kunnen worden?”
Waarschijnlijk wel. Niet door iets anders te willen. Maar door het anders te doen. Door het gesprek eerder te voeren. Door transparant te zijn over keuzes. Door te beseffen dat je als algemeen directeur niet alleen ruimte hebt, maar ook verantwoordelijkheid draagt voor het kader waarbinnen je opereert.
Misschien is dat wel de kern van deze zaak. Niet de constructie bepaalt of iets standhoudt. Maar de manier waarop je hem tot stand brengt.
Herken je iets in deze situatie?
Of zit je zelf in een fase waarin het spannend begint te worden, maar nog niet is geëscaleerd?
Dan is het vaak verstandig om eerder te sparren dan later te procederen.
Neem dan eens contact op met Christophe van Uden van Beks Advocaten via c.van.uden@beksadvocaten.nl. Soms is één goed gesprek genoeg om te voorkomen dat vertrouwen definitief een juridische kwestie wordt.